Mandat z Belgii: czy płacić, opłaty i przedawnienie

Mandat z Belgii trafia do Polski częściej, niż się wydaje. Belgijskie ministerstwo sprawiedliwości od grudnia 2019 roku wysyła zawiadomienia kierowcom z innych państw Unii w ich języku, także po polsku, i już w pierwszych siedmiu miesiącach 2020 roku do Polski poszło 16 880 takich pism. Najczęściej chodzi o przekroczenie prędkości zarejestrowane przez urządzenie.

Poniżej zebraliśmy to, co wynika z belgijskiej ustawy o policji ruchu drogowego z 16 marca 1968 roku i z informacji belgijskiego ministerstwa sprawiedliwości: jak wygląda pismo, ile kosztuje, co się dzieje bez wpłaty, jak zakwestionować karę i kiedy sprawa się przedawnia. Przepisy sprawdziliśmy w urzędowej bazie Justel 30 września 2026 roku.

Najważniejsze terminy i kwoty:

• Pierwsze pismo to zwykle propozycja natychmiastowej zapłaty (po francusku perception immédiate, po niderlandzku onmiddellijke inning). Do kwoty za naruszenie doliczana jest opłata administracyjna 8,84 euro, indeksowana (art. 65 ustawy).
• Nakaz zapłaty podwyższony o 35 procent, z własną opłatą i 30-dniowym terminem, dotyczy wyłącznie osób mieszkających w Belgii (art. 65/1). Kierowcy z Polski ten tryb nie obejmuje.
• Ustawa zakłada, że samochodem kierował posiadacz tablic, ale to domniemanie można obalić (art. 67bis).
• Ściganie przedawnia się po 3 latach od wykroczenia (art. 68, brzmienie obowiązujące od 1 lipca 2026 roku).
• Oficjalny portal do płatności i sprzeciwów to fines.justonweb.be. Adresy amendesroutieres.be i verkeersboetes.be przekierowują właśnie tam.

Czy mandaty z Belgii przychodzą do Polski i w jakim języku

Tak, i to masowo. Unijna dyrektywa 2015/413 pozwala belgijskim organom sprawdzić w polskim rejestrze, do kogo należy samochód. Obejmuje osiem naruszeń: przekroczenie prędkości, jazdę bez pasów, przejazd na czerwonym świetle, jazdę po alkoholu, jazdę po środkach odurzających, jazdę bez kasku, korzystanie z niedozwolonego pasa ruchu i telefon w ręku podczas jazdy. Przy tych naruszeniach zawiadomienie ma przyjść w języku dowodu rejestracyjnego, czyli po polsku (art. 5 ust. 3 dyrektywy).

Belgia idzie w praktyce dalej, bo pisze w języku kierowcy także przypomnienia. Według rzecznika belgijskiego ministerstwa sprawiedliwości, cytowanego przez publicznego nadawcę VRT w sierpniu 2026 roku, od 2021 roku Belgia wysłała kierowcom z innych państw Unii 5,3 miliona mandatów, a zapłacono 67 procent z nich. Niezapłacone kary może ściągać państwo, w którym kierowca mieszka.

Nowa dyrektywa 2024/3237 rozszerza listę do 18 naruszeń. Państwa mają czas na jej wdrożenie do 20 lipca 2027 roku.

Jak sprawdzić, czy pismo z Belgii jest prawdziwe

Zacznij od kanału, którym przyszło. Belgijski portal mandatów ostrzega wprost, że policja i wymiar sprawiedliwości nigdy nie wysyłają żądań zapłaty na prywatny adres e-mail ani SMS-em. Prawdziwe zawiadomienie przychodzi pocztą i podaje rodzaj naruszenia, miejsce, datę i godzinę, naruszony przepis, karę oraz, w stosownych przypadkach, dane urządzenia, które je zarejestrowało (art. 5 ust. 2 dyrektywy).

Numer sprawy i kwotę sprawdzisz sam, wpisując w przeglądarce adres fines.justonweb.be, a nie klikając w link z wiadomości. Portal pozwala zapłacić, zakwestionować karę i zobaczyć historię sprawy. Podejrzane SMS-y i e-maile możesz zgłosić do CERT Polska przez incydent.cert.pl albo przesłać SMS na numer 8080. CERT ostrzegał w 2026 roku między innymi przed SMS-ami o rzekomo nieopłaconych mandatach, z fałszywymi zdjęciami i lokalizacją.

Ile zapłacisz za mandat z Belgii

Propozycja natychmiastowej zapłaty podaje kwotę przypisaną do naruszenia i termin wpłaty. Do kwoty za naruszenie ustawa dolicza opłatę administracyjną 8,84 euro, która jest indeksowana, więc w kolejnych latach może być wyższa (art. 65). Zapłata propozycji w terminie co do zasady zamyka sprawę.

Płać wyłącznie według danych z pisma albo przez portal fines.justonweb.be i zachowaj potwierdzenie przelewu. Jeżeli przelew poszedł z błędem, na przykład bez numeru sprawy, portal ma funkcję powiązania takiej wpłaty ze sprawą.

Co się stanie, jeśli nie zapłacisz mandatu z Belgii

Belgia ma dwa różne scenariusze i warto wiedzieć, który Cię dotyczy.

Osoby mieszkające w Belgii po braku wpłaty dostają nakaz zapłaty (ordre de paiement, bevel tot betalen): kwota rośnie o 35 procent, dochodzi opłata 25,32 euro, a na zapłatę albo odwołanie jest 30 dni (art. 65/1). Ten rozdział ustawy dotyczy wyłącznie osób z miejscem zamieszkania w Belgii, więc kierowcy mieszkającego w Polsce nie obejmuje.

U kierowcy spoza Belgii niezapłacona propozycja wraca do prokuratury. Ta może zaproponować ugodę albo skierować sprawę do sądu policyjnego (tribunal de police, politierechtbank). Przypomnienia przychodzą w języku kierowcy, a prawomocną karę może ściągać państwo, w którym mieszkasz. Po polskiej stronie oznacza to postępowanie przed sądem rejonowym, opisane niżej.

Jak zakwestionować mandat z Belgii

Zakwestionować karę możesz przez portal fines.justonweb.be albo w sposób wskazany w zawiadomieniu. Zrób to, zanim zapłacisz, bo zapłata co do zasady zamyka sprawę.

Najczęstszy spór dotyczy tego, kto kierował. Belgijska ustawa zakłada, że był to posiadacz tablic rejestracyjnych, ale dopuszcza obalenie tego domniemania (art. 67bis). Jeżeli samochód jest zarejestrowany na firmę, ustawa nakłada na jej przedstawicieli obowiązek odpowiedzi na zapytanie o kierującego w 15 dni (art. 67ter). Piszemy o tym, bo taki jest stan prawny. Nie doradzamy wskazywania kogokolwiek organowi, a o treści odpowiedzi zdecyduj z prawnikiem działającym w Belgii.

Jeżeli sprawa trafi do sądu policyjnego, dostaniesz wezwanie z terminem rozprawy. To już postępowanie sądowe, w którym możesz przedstawić swoje stanowisko, osobiście albo przez pełnomocnika.

Kto płaci: właściciel, kierowca czy firma

Pismo trafia do osoby, na którą zarejestrowano samochód, bo tylko ją belgijski organ zna z rejestru. Przy aucie firmowym, w leasingu albo z wypożyczalni zawiadomienie idzie najpierw do firmy wpisanej w dowodzie rejestracyjnym, a ta ma własne obowiązki z art. 67ter. Wypożyczalnie zwykle doliczają do tego własną opłatę na podstawie umowy najmu. Taka opłata nie jest karą i nie wynika z belgijskiej ustawy.

Przedawnienie mandatu z Belgii

Ściganie wykroczenia drogowego przedawnia się po trzech latach od dnia wykroczenia (art. 68). To brzmienie przepisu obowiązuje od 1 lipca 2026 roku, po zmianie ustawą z 25 maja 2026 roku. Nakaz zapłaty, który dotyczy mieszkańców Belgii, można egzekwować przez pięć lat (art. 68/1).

Przy piśmie o bardzo starym zdarzeniu policz więc daty, zanim zapłacisz. Pamiętaj jednak, że przedawnienie liczy się według prawa belgijskiego, a nie polskiego.

Co to znaczy po stronie polskiej

Kara pieniężna prawomocnie orzeczona w innym państwie Unii Europejskiej może zostać wykonana w Polsce przez sąd rejonowy właściwy według Twojego mienia, dochodów albo miejsca pobytu. Sąd może odmówić wykonania, jeżeli kara jest niższa niż 70 euro, ale przepis mówi „można odmówić”, a nie „odmawia się”, więc jest to uprawnienie sądu, a nie automat. Odmowa wykonania w Polsce nie kasuje kary w Belgii.

Mechanizm, podstawy prawne i to, jak odróżnić pismo urzędowe od pisma firmy windykacyjnej, opisujemy w jednym miejscu: mandat z zagranicy krok po kroku. Jeżeli jeździsz przez Beneluks i Francję, zobacz też, jak to wygląda przy mandacie z Holandii i mandacie z Francji.

Skąd te informacje

Przepisy pochodzą z urzędowego tekstu ustawy w bazie Justel, a dane o praktyce z komunikatów belgijskiego ministerstwa sprawiedliwości, stan na 30 września 2026 roku:

• ustawa z 16 marca 1968 roku o policji ruchu drogowego (loi relative à la police de la circulation routière): art. 65 (natychmiastowa zapłata i opłata administracyjna), art. 65/1 (nakaz zapłaty), art. 67bis i 67ter (posiadacz pojazdu i firmy), art. 68 i 68/1 (przedawnienie),
• komunikat belgijskiego ministerstwa sprawiedliwości (SPF Justice) z 14 sierpnia 2020 roku o pismach w języku kierowcy,
• wypowiedź rzecznika SPF Justice dla VRT z 24 sierpnia 2026 roku o liczbie mandatów dla kierowców z Unii,
• portal fines.justonweb.be (funkcje i ostrzeżenie przed SMS-ami i e-mailami),
• dyrektywa (UE) 2015/413, art. 2 i 5, oraz dyrektywa (UE) 2024/3237 (EUR-Lex),
• komunikaty CERT Polska nr 82/2026 i 164/2026 o fałszywych mandatach.

Zastrzeżenie. Tekst opisuje przepisy obowiązujące 30 września 2026 roku i służy zorientowaniu się w sytuacji, a nie zastąpieniu porady prawnika działającego w Belgii. Kwoty za poszczególne naruszenia i opłaty są w Belgii indeksowane, a o wyniku sprawy decydują szczegóły Twojego pisma. Przy wyższej stawce albo wezwaniu do sądu policyjnego skonsultuj sprawę na miejscu.