Mandat z Holandii: CJIB, terminy i dopłaty za zwłokę

Mandat z Holandii przychodzi zwykle z CJIB (Centraal Justitieel Incassobureau), holenderskiego urzędu, który ściąga kary. Za większość drobniejszych naruszeń drogowych Holandia nie prowadzi postępowania karnego, tylko nakłada karę administracyjną na podstawie ustawy potocznie nazywanej ustawą Muldera (WAHV). Kara jest stała dla danego naruszenia, a jej wysokość wynika z załącznika do ustawy.

Poniżej zebraliśmy to, co wynika z holenderskich przepisów: kiedy pismo może przyjść, ile masz czasu na zapłatę i odwołanie, o ile rośnie kwota przy zwłoce i jak odróżnić prawdziwe pismo od fałszywego e-maila. Przepisy sprawdziliśmy w urzędowym serwisie wetten.overheid.nl 30 września 2026 roku.

Najważniejsze terminy i kwoty:

• Gdy kierowcy nie ustalono na miejscu, karę nakłada się na osobę, na którą zarejestrowano samochód. Dotyczy to także tablic zagranicznych (art. 5 i art. 1 ust. 2 WAHV).
• Decyzja musi zostać doręczona w 4 miesiące od ustalenia nazwiska i adresu właściciela, najpóźniej 5 lat po zdarzeniu (art. 4 ust. 2).
• Na odwołanie do prokuratora (officier van justitie) masz 6 tygodni (art. 6 WAHV i art. 6:7 holenderskiego kodeksu postępowania administracyjnego).
• Zapłata jest wymagalna 2 tygodnie po uprawomocnieniu decyzji. Spóźnienie podnosi kwotę o 50 procent, a brak zapłaty po upomnieniu o kolejne 100 procent (art. 23-25).
• CJIB ostrzega, że e-maile w jego imieniu są fałszywe. Płać tylko według danych z papierowego pisma.

Po jakim czasie przychodzi mandat z Holandii

Ustawa wyznacza dwa terminy. Jeżeli organ zna adres kierowcy, decyzja musi zostać doręczona w ciągu czterech miesięcy od zdarzenia. Przy samochodzie, którego właściciela trzeba dopiero ustalić, cztery miesiące liczą się od dnia, w którym organ poznał nazwisko i adres osoby, na którą zarejestrowano pojazd, ale nie później niż pięć lat od zdarzenia (art. 4 ust. 2 WAHV).

Przy polskich tablicach organ ustala właściciela przez unijną wymianę danych, więc pismo może przyjść kilka miesięcy po wyjeździe. Sam upływ czasu od podróży nie przesądza więc, że pismo przyszło za późno. Liczy się data, w której Holandia poznała Twój adres.

Czy mandaty z Holandii przychodzą do Polski i w jakim języku

Tak. Unijna dyrektywa 2015/413 pozwala holenderskim organom sprawdzić w polskim rejestrze, do kogo należy samochód. Obejmuje osiem naruszeń: przekroczenie prędkości, jazdę bez pasów, przejazd na czerwonym świetle, jazdę po alkoholu, jazdę po środkach odurzających, jazdę bez kasku, korzystanie z niedozwolonego pasa ruchu i telefon w ręku podczas jazdy. Przy tych naruszeniach zawiadomienie ma przyjść w języku dowodu rejestracyjnego, czyli po polsku (art. 5 ust. 3 dyrektywy). Serwis CJIB ma też wersję polską.

Nowa dyrektywa 2024/3237 rozszerza listę do 18 naruszeń, a państwa mają czas na jej wdrożenie do 20 lipca 2027 roku.

Jak sprawdzić, czy pismo z Holandii jest prawdziwe

Na stronie CJIB wisi ostrzeżenie: jeżeli dostałeś e-mail w jego imieniu, jest fałszywy. Prawdziwa decyzja przychodzi pocztą i zawiera krótki opis naruszenia z odwołaniem do załącznika ustawy, kwotę, datę, godzinę i miejsce zdarzenia (art. 4 ust. 1 WAHV) oraz numer decyzji i termin zapłaty (art. 4 ust. 5).

Przy przelewie w tytule wpisuje się 16-cyfrowy numer CJIB z pisma. Rachunek porównaj z danymi na oficjalnej stronie cjib.nl, na którą wejdziesz, wpisując adres samodzielnie. Podejrzane wiadomości możesz zgłosić do CERT Polska przez incydent.cert.pl albo przesłać SMS na numer 8080.

Ile zapłacisz i co się stanie przy zwłoce

Kwota kary jest stała dla danego naruszenia i wynika z załącznika do ustawy (art. 2 ust. 3 WAHV). Do kary dochodzą koszty administracyjne. Terminy zapłaty i dopłaty wyglądają tak:

W praktyce kara 100 euro po pierwszym spóźnieniu wynosi 150 euro, a po drugim 300 euro, bo druga dopłata liczy się od kwoty już podwyższonej. Przy karze od 225 euro można wystąpić o rozłożenie na raty albo odroczenie (art. 23 ust. 2).

Egzekucja w Holandii odbywa się na podstawie tytułu egzekucyjnego, a urząd może też bez niego zająć wynagrodzenie, świadczenia albo rachunek bankowy (art. 26 i 27). Wobec osoby mieszkającej w Polsce w grę wchodzi przede wszystkim wykonanie kary przez polski sąd, opisane niżej.

Jak odwołać się od mandatu z Holandii

Odwołanie składasz do prokuratora (officier van justitie) w ciągu sześciu tygodni. Ustawa wymaga, żeby pismo zawierało datę i miejsce urodzenia osoby odwołującej się, numer rachunku bankowego, jeśli go masz, oraz numer decyzji (art. 6 ust. 2 WAHV). Prokurator uchyla decyzję nałożoną na właściciela, jeżeli ten wykaże jedną z okoliczności z art. 8, na przykład że samochodu użyto wbrew jego woli, czego nie mógł rozsądnie zapobiec, albo że w dniu zdarzenia nie był już właścicielem.

Od rozstrzygnięcia prokuratora przysługuje odwołanie do sądu kantonalnego (art. 9). Na tym etapie trzeba wpłacić zabezpieczenie w wysokości kary i kosztów, a przy karze od 225 euro zabezpieczenie wynosi 225 euro plus koszty (art. 11). Sąd kantonalny wyznacza posiedzenie, na którym możesz przedstawić stanowisko osobiście albo przez pełnomocnika (art. 12).

Przy wyższej stawce albo sporze o to, kto prowadził, porozmawiaj z prawnikiem działającym w Holandii, zanim cokolwiek napiszesz.

Kto płaci: właściciel, kierowca czy wypożyczalnia

Holenderska ustawa kieruje karę do osoby, na którą zarejestrowano samochód, jeżeli kierowcy nie ustalono od razu na miejscu (art. 5). Ta sama ustawa pozwala wypożyczalni zwolnić się z odpowiedzialności, jeżeli przedstawi pisemną umowę najmu zawartą w ramach działalności na okres do trzech miesięcy (art. 8 lit. b). Wtedy decyzja przychodzi do najemcy.

Piszemy o tym, bo taki jest stan prawny. Nie doradzamy wskazywania kogokolwiek organowi, a o treści odpowiedzi zdecyduj po przeczytaniu pouczenia w decyzji i, przy wyższej stawce, po rozmowie z prawnikiem.

Czego ta ustawa nie obejmuje

Tryb administracyjny dotyczy wyłącznie naruszeń wymienionych w załączniku do ustawy i nie obejmuje zdarzeń, w których ktoś odniósł obrażenia albo doszło do szkody w mieniu (art. 2 ust. 2 WAHV). Takie sprawy, a także poważniejsze naruszenia spoza załącznika, prowadzi się w trybie karnym, z inną procedurą i innymi terminami.

Co to znaczy po stronie polskiej

Kara pieniężna prawomocnie orzeczona w innym państwie Unii Europejskiej może zostać wykonana w Polsce przez sąd rejonowy właściwy według Twojego mienia, dochodów albo miejsca pobytu. Sąd może odmówić wykonania, jeżeli kara jest niższa niż 70 euro, ale przepis mówi „można odmówić”, a nie „odmawia się”, więc jest to uprawnienie sądu, a nie automat. Odmowa wykonania w Polsce nie kasuje kary w Holandii.

Mechanizm, podstawy prawne i to, jak odróżnić pismo urzędowe od pisma firmy windykacyjnej, opisujemy w jednym miejscu: mandat z zagranicy krok po kroku. Jeżeli jedziesz dalej przez Belgię albo Niemcy, zobacz też mandat z Belgii i mandat z Niemiec.

Skąd te informacje

Przepisy pochodzą z urzędowego serwisu wetten.overheid.nl (wersja ustawy obowiązująca od 1 września 2026 roku), a informacje praktyczne ze strony CJIB, stan na 30 września 2026 roku:

• ustawa o administracyjnym egzekwowaniu przepisów ruchu drogowego (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften, WAHV): art. 1, 2, 4, 5, 6, 8, 9, 11, 12 i 23-27,
• holenderski kodeks postępowania administracyjnego (Algemene wet bestuursrecht), art. 6:7 i 6:8 (termin odwołania),
• strona CJIB (cjib.nl): ostrzeżenie przed fałszywymi e-mailami, sposób zapłaty, wersja polska serwisu,
• dyrektywa (UE) 2015/413, art. 2 i 5, oraz dyrektywa (UE) 2024/3237 (EUR-Lex).

Zastrzeżenie. Tekst opisuje przepisy obowiązujące 30 września 2026 roku i służy zorientowaniu się w sytuacji, a nie zastąpieniu porady prawnika działającego w Holandii. Kwoty kar i koszty administracyjne są w Holandii okresowo zmieniane, a o wyniku sprawy decydują szczegóły Twojej decyzji. Przy wyższej stawce skonsultuj sprawę na miejscu.