Mandat z Francji: ANTAI, terminy i kwota obniżona

Mandat z Francji to najczęściej zawiadomienie o wykroczeniu (avis de contravention) z ANTAI, francuskiej agencji obsługującej automatyczne wykrywanie wykroczeń, w tym fotoradary. ANTAI wysyła pisma i przyjmuje płatności, ale nie rozstrzyga sporów. Sprzeciw rozpatruje urzędnik prokuratury (officier du ministère public, w skrócie OMP).

Poniżej zebraliśmy to, co podaje ANTAI i co wynika z francuskiej procedury: ile zapłacisz, jak szybko rośnie kwota, jak zakwestionować mandat i jak odróżnić prawdziwy e-mail od oszustwa. Informacje sprawdziliśmy na oficjalnej stronie antai.gouv.fr 30 września 2026 roku.

Najważniejsze terminy i kwoty:

• Zapłata w ciągu 15 dni od daty zawiadomienia obniża kwotę, na przykład z 135 do 90 euro. Przy płatności online kartą, telefonem albo znaczkiem elektronicznym termin wydłuża się o kolejne 15 dni.
• Zwykły termin zapłaty to 45 dni, a przy płatności online 60 dni. Potem kwota rośnie do kary podwyższonej (amende forfaitaire majorée).
• Zapłata kwoty ryczałtowej oznacza uznanie wykroczenia. Jeżeli chcesz je kwestionować, nie płać, tylko złóż sprzeciw.
• Sprzeciw składa się do OMP według art. 529-10 i 530 francuskiego kodeksu postępowania karnego, przez stronę ANTAI albo listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Przy wykroczeniu z fotoradaru trzeba wpłacić depozyt w wysokości kary.
• Prawdziwe e-maile ANTAI przychodzą z adresu nepasrepondre_noreply@antai.gouv.fr i prowadzą do portalu usagers.antai.gouv.fr.

Czy mandaty z Francji przychodzą do Polski i w jakim języku

Tak. Unijna dyrektywa 2015/413 pozwala francuskim organom sprawdzić w polskim rejestrze, do kogo należy samochód. Obejmuje osiem naruszeń: przekroczenie prędkości, jazdę bez pasów, przejazd na czerwonym świetle, jazdę po alkoholu, jazdę po środkach odurzających, jazdę bez kasku, korzystanie z niedozwolonego pasa ruchu i telefon w ręku podczas jazdy. Przy tych naruszeniach zawiadomienie ma przyjść w języku dowodu rejestracyjnego, czyli po polsku (art. 5 ust. 3 dyrektywy).

Nowa dyrektywa 2024/3237 rozszerza listę do 18 naruszeń, a państwa mają czas na jej wdrożenie do 20 lipca 2027 roku.

Jak sprawdzić, czy pismo z Francji jest prawdziwe

ANTAI sama ostrzega, że od miesięcy krążą fałszywe e-maile, które każą uregulować albo zakwestionować rzekomo niezapłacone mandaty na podrobionych stronach i wyłudzają dane osobowe lub dane karty. Zanim cokolwiek zrobisz, sprawdź trzy rzeczy, które wskazuje sama agencja:

• adres nadawcy e-maila to dokładnie nepasrepondre_noreply@antai.gouv.fr,
• wiadomość jest zaadresowana na Twoje nazwisko albo nazwę Twojej firmy,
• przycisk prowadzi do portalu usagers.antai.gouv.fr, a nie do innej domeny.

Papierowe zawiadomienie podaje rodzaj naruszenia, miejsce, datę i godzinę, naruszony przepis, karę oraz, w stosownych przypadkach, dane urządzenia (art. 5 ust. 2 dyrektywy). Najbezpieczniej wejść na antai.gouv.fr, wpisując adres samodzielnie, i tam sprawdzić sprawę po numerze z pisma. Podejrzane wiadomości możesz zgłosić do CERT Polska przez incydent.cert.pl albo przesłać SMS na numer 8080.

Ile zapłacisz za mandat z Francji

Francuskie wykroczenia dzielą się na klasy, a klasę podaje zawiadomienie. Kwota zależy od klasy i od tego, jak szybko zapłacisz:

Terminy liczą się od daty zawiadomienia. Przy płatności online kartą, telefonem albo znaczkiem elektronicznym okres na kwotę obniżoną wydłuża się o 15 dni, a okres na kwotę ryczałtową do 60 dni. Po upływie terminu przychodzi zawiadomienie o karze podwyższonej, które wysyła już francuski skarb państwa.

Jedna zasada ma znaczenie większe niż kwota: zapłata kary ryczałtowej oznacza uznanie wykroczenia. Jeżeli zamierzasz ją kwestionować, zapłata zamyka tę drogę.

Co się stanie, jeśli nie zapłacisz mandatu z Francji

Brak zapłaty w terminie zamienia karę ryczałtową w karę podwyższoną (amende forfaitaire majorée). Zawiadomienie o niej przychodzi z francuskiego skarbu państwa, a jego adres jest podany w lewym górnym rogu pierwszej strony. Od kary podwyższonej też przysługuje reklamacja do OMP, ale jej formularz i adres różnią się od tych z pierwszego zawiadomienia.

Prawomocna kara z Francji może zostać wykonana w Polsce przez sąd rejonowy. Co wtedy robi sąd i kiedy może odmówić, opisujemy niżej.

Jak zakwestionować mandat z Francji

Sprzeciw (requête en exonération) składasz do OMP, czyli urzędnika prokuratury, a nie do ANTAI. Masz dwie drogi:

• Online przez stronę antai.gouv.fr, w zakładce do wskazania albo kwestionowania, bez kosztów przesyłki poleconej.
• Pocztą, listem poleconym za potwierdzeniem odbioru, na adres OMP podany w prawym dolnym rogu pierwszej strony zawiadomienia. Do formularza sprzeciwu dołączasz oryginał zawiadomienia i na osobnej kartce podajesz powody.

Przy wykroczeniu zarejestrowanym przez fotoradar sprzeciw wymaga wpłaty depozytu (consignation) w wysokości kary. ANTAI podaje wprost, że OMP może odrzucić sprzeciw, który nie podaje powodów, został złożony po terminie, nie zawiera oryginału zawiadomienia albo depozytu albo przyszedł zwykłym listem. Może też umorzyć sprawę albo skierować ją do sądu. Zwrot wpłaconych kwot obsługuje francuski skarb państwa, a nie ANTAI.

Formularz sprzeciwu przewiduje też sytuacje, w których samochód skradziono, sprzedano albo użyczono. To, czy i jak z nich skorzystać, zależy od Twojej sytuacji. Nie doradzamy wskazywania kogokolwiek organowi, a przy wyższej stawce warto porozmawiać z prawnikiem działającym we Francji.

Kto płaci: właściciel, kierowca czy firma

Zawiadomienie z fotoradaru przychodzi do osoby albo firmy, na którą zarejestrowano samochód, bo tylko ją francuski organ zna z rejestru. Przy aucie z wypożyczalni albo w leasingu pierwsze pismo trafia do firmy wpisanej w dowodzie rejestracyjnym, a do Ciebie dopiero później, jeżeli firma przekaże Twoje dane.

Wypożyczalnie zwykle doliczają przy tym własną opłatę za obsługę na podstawie umowy najmu. Taka opłata nie jest karą i nie wynika z francuskich przepisów, więc sprawdź ją w umowie.

Co to znaczy po stronie polskiej

Kara pieniężna prawomocnie orzeczona w innym państwie Unii Europejskiej może zostać wykonana w Polsce przez sąd rejonowy właściwy według Twojego mienia, dochodów albo miejsca pobytu. Sąd może odmówić wykonania, jeżeli kara jest niższa niż 70 euro, ale przepis mówi „można odmówić”, a nie „odmawia się”, więc jest to uprawnienie sądu, a nie automat. Odmowa wykonania w Polsce nie kasuje kary we Francji.

Mechanizm, podstawy prawne i to, jak odróżnić pismo urzędowe od pisma firmy windykacyjnej, opisujemy w jednym miejscu: mandat z zagranicy krok po kroku. Jeżeli jedziesz przez Belgię albo do Włoch, zobacz też mandat z Belgii i mandat z Włoch.

Skąd te informacje

Kwoty, terminy i procedura sprzeciwu pochodzą z oficjalnej strony ANTAI, stan na 30 września 2026 roku:

• antai.gouv.fr: zasady płatności, kwoty obniżone i ryczałtowe, terminy 15, 45 i 60 dni,
• antai.gouv.fr: procedura sprzeciwu do OMP na podstawie art. 529-10 i 530 francuskiego kodeksu postępowania karnego, wymogi formalne i depozyt,
• antai.gouv.fr: komunikat o e-mailach ANTAI i fałszywych wiadomościach,
• dyrektywa (UE) 2015/413, art. 2 i 5, oraz dyrektywa (UE) 2024/3237 (EUR-Lex),
• komunikaty CERT Polska nr 82/2026 i 164/2026 o fałszywych mandatach.

Zastrzeżenie. Tekst opisuje zasady obowiązujące 30 września 2026 roku i służy zorientowaniu się w sytuacji, a nie zastąpieniu porady prawnika działającego we Francji. Kwoty i terminy mogą się zmienić, a o wyniku sprawy decydują szczegóły Twojego zawiadomienia. Przy wyższej stawce albo sporze o to, kto prowadził, skonsultuj sprawę na miejscu.